Peguam Zaid Malek berpandangan bahawa titah Tengku Mahkota Pahang yang mewajibkan angkatan tentera mendapatkan perkenan diraja sebelum menjalankan latihan ketenteraan di negeri itu tidak mempunyai asas perlembagaan.
Menurut Malaysia Kini, Perlembagaan Persekutuan secara jelas menetapkan ruang lingkup kuasa budi bicara seorang raja dan perkara berkaitan latihan ketenteraan tidak termasuk dalam senarai tersebut.
Memetik Bahagian 1, Seksyen 1(2) Jadual Kelapan Perlembagaan Persekutuan, Zaid berkata peruntukan itu menyenaraikan perkara-perkara yang membolehkan seseorang raja bertindak mengikut budi bicara sendiri.
Katanya, tiada satu pun daripada perkara yang disenaraikan melibatkan penentuan berkaitan pengendalian latihan ketenteraan.
“Di bawah Seksyen 1(1), seorang raja dikehendaki bertindak mengikut nasihat Majlis Mesyuarat Kerajaan atau seseorang anggotanya yang bertindak di bawah kuasa am majlis itu,” katanya dalam kenyataan.
Beliau berkata keadaan itu menimbulkan persoalan sama ada syarat mendapatkan perkenan diraja bagi latihan ketenteraan merupakan satu penyimpangan jelas daripada apa yang dibenarkan oleh Perlembagaan.
Zaid berhujah bahawa sebarang titah yang menyiratkan arahan sedemikian adalah ultra vires atau melangkaui kuasa undang-undang Perlembagaan.
Menurutnya, titah sedemikian “tidak boleh mengikat secara sah” dan menganggapnya mempunyai kuasa undang-undang adalah seolah-olah mengetepikan skop jelas Perlembagaan Persekutuan.
Beliau berkata, walaupun tidak perlu bagi mana-mana pihak mencabar titah itu kerana ia “tidak mempunyai kuat kuasa undang-undang”, situasi mungkin timbul apabila kerajaan negeri bertindak ke atas titah tersebut seolah-olah ia mengikat.
Katanya, dalam keadaan sedemikian kerajaan persekutuan boleh dan perlu mencabar titah itu di mahkamah.
“Seorang raja berperlembagaan mesti, seperti mana namanya, terikat dengan Perlembagaan, dan pelaksanaan budi bicara mereka hanya terhad kepada perkara-perkara yang disenaraikan di dalamnya.
“Perlembagaan kita adalah undang-undang tertinggi negara, dan sebarang kegagalan untuk menegakkannya akan memusnahkan asas sistem perundangan kita,” katanya lagi.
Dalam perkembangan sama, istana Johor juga dilihat tidak bersetuju dengan titah berkenaan.
