Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama), Dr Zulkifli Hasan, baru-baru ini mencetuskan perdebatan selepas mendakwa bahawa tekanan berkaitan pekerjaan boleh menjadi salah satu faktor seseorang “menjadi” LGBTQ+ — satu kenyataan yang menerima kritikan luas dan mencetuskan perbincangan hangat dalam media sosial serta kalangan pemerhati hak asasi.
Dalam jawapan bertulis di Parlimen pada 26 Januari, Zulkifli merujuk kepada sekumpulan faktor yang didakwa menyumbang kepada “penglibatan dalam gaya hidup LGBTQ” yang menurutnya termasuk pengaruh sosial, pengalaman seksual, tekanan kerja dan faktor peribadi lain. Menteri itu menyatakan bahawa gabungan elemen-elemen ini, berdasarkan kajian yang dirujuknya, boleh menyumbang kepada perkembangan tingkah laku berkaitan LGBT.
Namun begitu, kenyataan tersebut segera menimbulkan persoalan mengenai ketepatan dan asas saintifiknya, termasuk dakwaan bahawa Zulkifli mungkin memetik secara hampir verbatim daripada sebuah kertas akademik berjudul “Fenomena LGBTQ dan Faktor-Faktor yang Meningkatkan Penglibatan Masa Kini” tanpa menjelaskan hubungan sebenar antara tekanan kerja dan orientasi atau identiti seksual.
Laporan juga menyebut bahawa rujukan yang disebut dalam jawapan Zulkifli, kajian oleh “Sulaiman et al (2017)”, tidak ditemui dalam senarai rujukan kajian yang dimaksudkan, menimbulkan lagi kekeliruan tentang sumber dakwaan tersebut.
Reaksi terhadap kenyataan itu bertambah tegang, dengan aktivis hak asasi dan kumpulan pendukung komuniti LGBTQ+ mengecam dakwaan tersebut sebagai tidak berasas dan berpotensi mengukuhkan stigma terhadap golongan minoriti seksual.
Mereka menyatakan bahawa penggunaan bahasa mengenai “tekanan kerja” sebagai punca yang boleh menyebabkan seseorang menjadi LGBTQ+ boleh menggambarkan identiti atau tingkah laku tertentu sebagai gangguan atau sesuatu yang boleh berubah akibat tekanan luar, yang menurut pengkritik itu sendiri adalah tidak selaras dengan kefahaman saintifik mengenai orientasi dan identiti seksual.
Isu ini turut memunculkan perbincangan lebih luas mengenai kekurangan statistik rasmi tentang populasi LGBTQ+ di Malaysia dan bagaimana kerajaan mencatat atau memahami trend berkaitan isu tersebut, termasuk soal demografi seperti umur dan etnik. Zulkifli sendiri mengakui bahawa kerajaan tidak mempunyai data komprehensif mengenai saiz komuniti LGBT di negara ini.
Kenyataan Zulkifli telah menjadi tajuk perbincangan bukan sahaja di Malaysia tetapi juga dilaporkan dalam media antarabangsa, di mana sesetengah pihak mengolok-olok dakwaan hubungan antara tekanan kerja dan orientasi seksual, sambil menekankan bahawa tiada bukti saintifik kukuh yang menyokong idea bahawa tekanan boleh “menentukan” orientasi seksual seseorang.
